Ipoh : Peribahasa “saudara anjing” mungkin kedengaran kasar bagi sesetengah pihak, namun menurut Kamus Dewan Edisi Keempat, ia membawa maksud yang sangat khusus:
“Saudara seibu tetapi berlainan bapa.”
Peribahasa ini berasal daripada masyarakat tradisional Melayu yang menggunakan metafora haiwan untuk menggambarkan hubungan kekeluargaan yang kompleks. Dalam konteks zaman dahulu, ia bukan bertujuan menghina, tetapi sekadar menjelaskan hubungan darah yang tidak sepenuhnya sama.
Peribahasa ini adalah sebahagian daripada warisan lisan yang dirakam oleh Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) agar tidak pupus ditelan zaman. DBP tidak mencipta peribahasa ini, sebaliknya hanya mendokumentasikan makna dan penggunaannya seperti yang diwarisi daripada generasi terdahulu.
Namun, dalam masyarakat moden yang lebih sensitif terhadap istilah berunsur haiwan, penggunaan peribahasa ini boleh menimbulkan salah faham atau rasa kurang selesa, terutama jika tidak dijelaskan konteksnya.
Cadangan Ungkapan Moden yang Lebih Neutral
Untuk menyampaikan maksud yang sama tanpa menimbulkan kekeliruan, berikut beberapa cadangan ungkapan moden:
| Ungkapan Moden | Maksud Sama |
|---|---|
| “Saudara seibu berlainan bapa” | Ungkapan literal dan jelas |
| “Adik-beradik sebelah ibu” | Digunakan dalam konteks kekeluargaan |
| “Saudara tiri sebelah ibu” | Istilah moden yang difahami umum |
Ungkapan ini lebih sesuai digunakan dalam dokumen rasmi, pendidikan, dan komunikasi harian kerana ia mengelakkan konotasi negatif dan lebih mudah difahami oleh generasi muda.
Kesimpulan
Peribahasa “saudara anjing” adalah contoh bagaimana bahasa berkembang mengikut zaman. Walaupun ia mempunyai definisi yang sah dan tidak menghina, penggunaannya perlu disesuaikan dengan sensitiviti semasa. Kita boleh menghormati warisan bahasa sambil memperkenalkan istilah yang lebih inklusif dan jelas.
